BEYTEPE KAMPUSU BİTKİLERİ
Beytepe Kampusu Nizamiye Kapısından itibaren belli sınırları ile
çevreden
tel örgüyle ayrılmış ve koruma altında olan Kampus alanına girilir. Solda
Toprak-Su tarla ve bahçeleri, sağda ise Orman Bakanlığı ve Üniversitemiz
arasında 1985 yılında imzalanan protokol çerçevesinde oluşturulan Gençlik
Ormanı yer alır. Yolun sağ tarafında su kaynaklarının bol olması nedeniyle
çınar (Platanus), akçaağaç (Acer), meşe (Quercusı),
dişbudak (Fraxinus), kayak (Populus) ve söğüt (Salix)
ağaçlan vardır. Nizamiye kapısının biraz ilerisinde güzel bir çeşme ve
çeşmenin suyu ile oluşan su arkında yetişen, sucul bitki olan kamış
(Phragmites)
türleri adeta bir sazlık oluştururlar. Bu ağaç türleri doğal olmayıp hepsi
yetiştirme yani kültür formudur. Yukarı doğru gidildikçe sol tarafta yeni
oluşturulan Taş Bahçesinin, altında bir vadi vardır. Bu vadinin hemen
karşısında
Toprak-Su barajı, tarım alanlan ve aşağısında da Alap göleti bulunur.
Vadi boyunca yukarı doğru ilerlediğinizde, yıllar boyu Kampus atık
sularıyla
beslenerek oluşan bir galeri ormanı kendini gösterir. Söğüt
(Salix),
kayak (Populus), iğde (Elaegnus) türleri iç içe yoğun bir
orman oluştururlar. Sağ tarafta ise nizamiyeden itibaren öğrenci
kasabasına
kadar uzanan Oflaz Vadisi yer alır. Bu vadi boyunca yukarıda sayılan ağaç
türleri bir galeri ormanı oluştururlar. Oflaz Vadisinin doğu ve batı
yamaçları
ise Gençlik Ormanı kapsamında dikilen karaçam (Pinus nigra) ve
sedir
(Cedrus
libani) gibi ibreli ağaçlarla, bir orman örtüsüne dönüşme süreci
içindedir.
Kampusa gelindiğinde sağda (batı) Oflaz, solda (doğu) Maslak Vadileri
(Yeşil Vadi) ile bölünmüş bir plato ve üzerinde yerleşim alanlan yer alır.
Bu yerleşim alanının çevresindeki yürüyüş yolunun hemen yanınında yer yer
çit bitkisi olarak ekilmiş Ligustrum vulgare, L. Japonicum gibi
çalılar ve yer yer çeşitli akçaağaç türleri (Acer platanoides),
A.
Pseudoplatanus, A. campestre), zofur (Saphora Japonica), çınar
(Platanus orientalis), dişbudak (Fraxinus americana, F.
Exelsior)
kokarağaç (Ailanthus altissima) gibi kültür türleri göze
çarpar.
Ayrıca kampus alanının değişik yerlerinde yine dikim olan huşağacı
(Betula
verrucosa), atkestanesi (Aesculus hippocastanum), puroağacı
(Catalpha bignonioldes), akçaağaç, karaağaç türleri, zofur, huş,
selvi (Cupressus arizonica), sedir (Cedrus libani, C.
deodora),
ladin (Picea pungens), köknar (Abies börnmüelleriana), japon
elması (Malus floribunda) çeşitli söğüt türleri (Salix
babylonica, S. caprea, S. alba, S. nigra), kayak türleri
(Populus
tremula, P. Nigra, P. alba), meşe (Querqus pedunculata),
glediçya
(Gleditchia tiracanthas), iğde (Elaeagnus angustijolia),
erik (Prunus cerasi fera), veymutçamı (Pinus strobus),
sarıçam
(Pinus syluestris) karaçam (P. Nigra) gibi ağaç türleri vardır.
Kampusun değişik noktalarında başlıca şu ağaçcıklar ve çalılar yer
alır;
mazı (Thuja orintalis), ardıç (Juni-perus horizontalis, J.
sabina),
sarıçalı (Berberis vulgaris, B. thunbergü), ateşdikeni
(Pyracantha
coccinea), alıç (Crataegus monoyna), igağacı (Eonymus
japonica),
mürver (Samhucus nigra), hanımeli (Lonicera caprifolium, L.
tatarica),
leylak (Syringa vulgaris), kurtbağrı (Ligustrum japonicum. L.
vulgaris), altın-damlası (Forsythia intermedia), filbahri
(Philadelphus
coronaı-ius), ılgın (Tamarix tetrandra), sarıkalkım
(Laburnum
vulgar-e), çingülü (Hibiscus syriacus), fat-magül
(Chaenomeles
japonica), tavşantopuğu (Coto-neaster horizontalis), ayıelması
(maclura pomifera), mahonya (mahonia aquifolium), kartopu
(Viburnum opulus), kızılcık (Cornusnmas), Cotoneaster
horizontalis,
amerikansarmaşığı (Ampelopsis quiquefolia), bektaşiüzümü (ribes
aureum), yemişen (Lycium barbatum), şimşir (Buxus
sepervirens),
Buddieia davidü, Deutzia gracilis, Symphoricarpus vulgaı-is, ispirya
(Sprea x vanhoutlei).
Kampusdaki bitki varlığı elbette bu ağaç ve çalı türlerinden ibaret
değildir, çeşitli alanlarında ülkemizin florasının elementlerinden olan
450 civarında kır bitkisi de yetişmektedir; bu sayı yaklaşık 12 km2'lik
bir alan için oldukça fazladır. Kampusun koruma altında oluşu nedeni ile
kuşkusuz tür sayısı çoktur. Diğer taraftan kampusun kendine özgü
ekosistemi
nedeniyle 60 civarında bitki türü ise endemiktir yani sadece Türkiye'de
yetişmektedir. %14'lük bir endemizm oranı ülkenin di-ğer kesimlerine
kıyasla
daha yüksektir. Yani Beytepe florası bilimsel açıdan da ilginç özelliklere
sahiptir. Tanımlanan bitkilerden 80 tanesi Ankara ilinden ilk kez
toplanmış
olmaktadır. Papatyaları, gelincikleri, geven-eri, sığırkuyruklan,
sığırdilleri,
peygamberçiçekleri, ketençiçekleri, yoncaları, kandamlaları, adaçayları,
kekikleri, papatyagillerden, baklagillerden, karanfilgillerden,
yüksükotugillerden,
turpgillerden daha pek çok çiçeğin oluşturduğu renk mozayiği, sıradan bir
ressamın yapamayacağı eşsiz bir sanat tablosudur aslında. Bu doğal
floristik
yapıya ek olarak Kampusumuzda küçük ölçekte bir Geofit Bahçesi yer
almaktadır.
Ülkemizin değişik yörelerinden getirilerek dikilen bitkilerden oluşan bu
bahçe Biyoloji binaları arasında olup yaklaşık 120 soğanlı bitki örneğine
sahiptir. Burada zaman zaman çiçeklenen örneklerin bir kısmı da halen
devam
eden araştırma kapsamındaki bitkilerdir.
Aynca kampus Biyoloji öğrencileri ve ilgi duyanlar için canlı bir
laboratuvar
olup eğitimde de önemli katkılar sağlamaktadır. Son yıllarda gerek
yapılanma
ve peyzaj çalışmalarıyla ve gerekse özellikle de ağaçlandırnıa
çalışmalarıyla
yaşama alanları giderek kaybolan kır çiçeklerinin sayılan da azalmaktadır.
Geride kalanlann hiç olmazsa kendi haline bırakılması ve çevresiyle
barışık
bir Kampus olarak yaşamak dileğiyle.
Prof. Dr. Sadık Erik
Fen Fakültesi.
Biyoloji Bölümü, Botanik Anabilim Dalı