PDF - Hazır DeğilİçindekilerDergiler

sayı : 34
Kasım - Aralık 2000
    OKUYUCU KÖŞESİ
      BEYTEPE KAMPUSU BİTKİLERİ

    Beytepe Kampusu Nizamiye Kapısından itibaren belli sınırları ile çevreden tel örgüyle ayrılmış ve koruma altında olan Kampus alanına girilir. Solda Toprak-Su tarla ve bahçeleri, sağda ise Orman Bakanlığı ve Üniversitemiz arasında 1985 yılında imzalanan protokol çerçevesinde oluşturulan Gençlik Ormanı yer alır. Yolun sağ tarafında su kaynaklarının bol olması nedeniyle çınar (Platanus), akçaağaç (Acer), meşe (Quercusı), dişbudak (Fraxinus), kayak (Populus) ve söğüt (Salix) ağaçlan vardır. Nizamiye kapısının biraz ilerisinde güzel bir çeşme ve çeşmenin suyu ile oluşan su arkında yetişen, sucul bitki olan kamış (Phragmites) türleri adeta bir sazlık oluştururlar. Bu ağaç türleri doğal olmayıp hepsi yetiştirme yani kültür formudur. Yukarı doğru gidildikçe sol tarafta yeni oluşturulan Taş Bahçesinin, altında bir vadi vardır. Bu vadinin hemen karşısında Toprak-Su barajı, tarım alanlan ve aşağısında da Alap göleti bulunur.

    Vadi boyunca yukarı doğru ilerlediğinizde, yıllar boyu Kampus atık sularıyla beslenerek oluşan bir galeri ormanı kendini gösterir. Söğüt (Salix), kayak (Populus), iğde (Elaegnus) türleri iç içe yoğun bir orman oluştururlar. Sağ tarafta ise nizamiyeden itibaren öğrenci kasabasına kadar uzanan Oflaz Vadisi yer alır. Bu vadi boyunca yukarıda sayılan ağaç türleri bir galeri ormanı oluştururlar. Oflaz Vadisinin doğu ve batı yamaçları ise Gençlik Ormanı kapsamında dikilen karaçam (Pinus nigra) ve sedir (Cedrus libani) gibi ibreli ağaçlarla, bir orman örtüsüne dönüşme süreci içindedir.

    Kampusa gelindiğinde sağda (batı) Oflaz, solda (doğu) Maslak Vadileri (Yeşil Vadi) ile bölünmüş bir plato ve üzerinde yerleşim alanlan yer alır. Bu yerleşim alanının çevresindeki yürüyüş yolunun hemen yanınında yer yer çit bitkisi olarak ekilmiş Ligustrum vulgare, L. Japonicum gibi çalılar ve yer yer çeşitli akçaağaç türleri (Acer platanoides), A. Pseudoplatanus, A. campestre), zofur (Saphora Japonica), çınar (Platanus orientalis), dişbudak (Fraxinus americana, F. Exelsior) kokarağaç (Ailanthus altissima) gibi kültür türleri göze çarpar. Ayrıca kampus alanının değişik yerlerinde yine dikim olan huşağacı (Betula verrucosa), atkestanesi (Aesculus hippocastanum), puroağacı (Catalpha bignonioldes), akçaağaç, karaağaç türleri, zofur, huş, selvi (Cupressus arizonica), sedir (Cedrus libani, C. deodora), ladin (Picea pungens), köknar (Abies börnmüelleriana), japon elması (Malus floribunda) çeşitli söğüt türleri (Salix
     babylonica, S. caprea, S. alba, S. nigra), kayak türleri (Populus tremula, P. Nigra, P. alba), meşe (Querqus pedunculata), glediçya (Gleditchia tiracanthas), iğde (Elaeagnus angustijolia), erik (Prunus cerasi fera), veymutçamı (Pinus strobus), sarıçam (Pinus syluestris) karaçam (P. Nigra) gibi ağaç türleri vardır.

    Kampusun değişik noktalarında başlıca şu ağaçcıklar ve çalılar yer alır; mazı (Thuja orintalis), ardıç (Juni-perus horizontalis, J. sabina), sarıçalı (Berberis vulgaris, B. thunbergü), ateşdikeni (Pyracantha coccinea), alıç (Crataegus monoyna), igağacı (Eonymus japonica), mürver (Samhucus nigra), hanımeli (Lonicera caprifolium, L. tatarica), leylak (Syringa vulgaris), kurtbağrı (Ligustrum japonicum. L. vulgaris), altın-damlası (Forsythia intermedia), filbahri (Philadelphus coronaı-ius), ılgın (Tamarix tetrandra), sarıkalkım (Laburnum vulgar-e), çingülü (Hibiscus syriacus), fat-magül (Chaenomeles japonica), tavşantopuğu (Coto-neaster horizontalis), ayıelması (maclura pomifera), mahonya (mahonia aquifolium), kartopu (Viburnum opulus), kızılcık (Cornusnmas), Cotoneaster horizontalis, amerikansarmaşığı (Ampelopsis quiquefolia), bektaşiüzümü (ribes aureum), yemişen (Lycium barbatum), şimşir (Buxus sepervirens), Buddieia davidü, Deutzia gracilis, Symphoricarpus vulgaı-is, ispirya (Sprea x vanhoutlei).

    Kampusdaki bitki varlığı elbette bu ağaç ve çalı türlerinden ibaret değildir, çeşitli alanlarında ülkemizin florasının elementlerinden olan 450 civarında kır bitkisi de yetişmektedir; bu sayı yaklaşık 12 km2'lik bir alan için oldukça fazladır. Kampusun koruma altında oluşu nedeni ile kuşkusuz tür sayısı çoktur. Diğer taraftan kampusun kendine özgü ekosistemi nedeniyle 60 civarında bitki türü ise endemiktir yani sadece Türkiye'de yetişmektedir. %14'lük bir endemizm oranı ülkenin di-ğer kesimlerine kıyasla daha yüksektir. Yani Beytepe florası bilimsel açıdan da ilginç özelliklere sahiptir. Tanımlanan bitkilerden 80 tanesi Ankara ilinden ilk kez toplanmış olmaktadır. Papatyaları, gelincikleri, geven-eri, sığırkuyruklan, sığırdilleri, peygamberçiçekleri, ketençiçekleri, yoncaları, kandamlaları, adaçayları, kekikleri, papatyagillerden, baklagillerden, karanfilgillerden, yüksükotugillerden, turpgillerden daha pek çok çiçeğin oluşturduğu renk mozayiği, sıradan bir ressamın yapamayacağı eşsiz bir sanat tablosudur aslında. Bu doğal floristik yapıya ek olarak Kampusumuzda küçük ölçekte bir Geofit Bahçesi yer almaktadır. Ülkemizin değişik yörelerinden getirilerek dikilen bitkilerden oluşan bu bahçe Biyoloji binaları arasında olup yaklaşık 120 soğanlı bitki örneğine sahiptir. Burada zaman zaman çiçeklenen örneklerin bir kısmı da halen devam eden araştırma kapsamındaki bitkilerdir.

    Aynca kampus Biyoloji öğrencileri ve ilgi duyanlar için canlı bir laboratuvar olup eğitimde de önemli katkılar sağlamaktadır. Son yıllarda gerek yapılanma ve peyzaj çalışmalarıyla ve gerekse özellikle de ağaçlandırnıa çalışmalarıyla yaşama alanları giderek kaybolan kır çiçeklerinin sayılan da azalmaktadır. Geride kalanlann hiç olmazsa kendi haline bırakılması ve çevresiyle barışık bir Kampus olarak yaşamak dileğiyle.

    Prof. Dr. Sadık Erik 
    Fen Fakültesi.
    Biyoloji Bölümü, Botanik Anabilim Dalı

 

 

H.Ü. Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Lacivert Tasarım Grubu Başa dön
Hacettepe ÜniversitesiDergiler Sayfası